เลือกที่จูนเปียโนแบบไหนดี? เปรียบเทียบส้อมเสียง แบบคลิป และแอป ให้เหมาะกับเปียโนและทักษะ

การดูแลรักษาเปียโนให้มีเสียงที่ไพเราะและเที่ยงตรงอยู่เสมอเป็นหัวใจสำคัญของนักดนตรีทุกคน ทว่าเมื่อพูดถึงอุปกรณ์อย่าง “ที่จูนเปียโน” หลายคนอาจจะยังสับสนว่าเครื่องมือชนิดนี้มีกี่ประเภท และควรเลือกใช้งานอย่างไรให้เหมาะสมกับเปียโนที่ตั้งอยู่ในบ้านหรือคอนโดมิเนียมของคุณ การเลือกซื้ออุปกรณ์จูนเสียงที่ถูกต้องไม่ได้ขึ้นอยู่กับประเภทของเปียโนที่คุณครอบครองเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับระดับทักษะการฟังดนตรี วัตถุประสงค์ในการใช้งาน และความเข้าใจในกลไกของเสียงเปียโนด้วย

การเลือกที่จูนเปียโนที่เหมาะสมจะช่วยให้คุณสามารถตรวจเช็กความเพี้ยนของเสียงเบื้องต้นได้อย่างแม่นยำ ช่วยประหยัดเวลา และทำให้คุณทราบว่าเมื่อใดที่ควรเรียกช่างจูนเปียโนมืออาชีพเข้ามาดูแลเครื่องดนตรีแสนรักของคุณ เพื่อให้การตัดสินใจเลือกซื้อของคุณเป็นไปอย่างถูกต้องและคุ้มค่าที่สุด การทำความเข้าใจความแตกต่างของอุปกรณ์แต่ละประเภทจึงเป็นขั้นตอนแรกที่ไม่ควรมองข้าม

แยกให้ออกก่อนซื้อ: เครื่องตรวจจับเสียง (Tuner) vs อุปกรณ์ตั้งสาย (Tuning Lever)

ก่อนที่จะเลือกซื้ออุปกรณ์ สิ่งแรกที่ต้องทำความเข้าใจให้ถูกต้องคือความแตกต่างระหว่างเครื่องตรวจจับระดับเสียง (Tuner) และอุปกรณ์ปรับตั้งสาย (Tuning Lever หรือ Tuning Hammer) เนื่องจากในภาษาไทยมักจะเรียกเครื่องมือทั้งสองอย่างนี้รวมกันว่า “ที่จูนเปียโน” จนอาจทำให้เกิดความสับสนและนำไปสู่การใช้งานที่ผิดประเภทจนเกิดความเสียหายต่อเครื่องดนตรีได้

เครื่องตรวจจับระดับเสียงหรือที่จูนเปียโน (Tuner) ที่เรากำลังกล่าวถึงในบทความนี้ คืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แอปพลิเคชัน หรือส้อมเสียงที่ทำหน้าที่ “รับฟัง” และวิเคราะห์ความถี่ของคลื่นเสียง (Frequency) เพื่อแสดงผลให้ผู้ใช้งานทราบว่าโน้ตตัวนั้นๆ มีระดับเสียงที่ตรง (In tune) สูงเกินไป (Sharp) หรือต่ำเกินไป (Flat) โดยอุปกรณ์ประเภทนี้ไม่มีกลไกใดๆ ในการเข้าไปปรับแต่งโครงสร้างหรือสายของเปียโนทางกายภาพเลย

ในทางกลับกัน อุปกรณ์ตั้งสายหรือประแจจูนเปียโน (Tuning Lever) คือเครื่องมือช่างที่ใช้สำหรับสวมเข้ากับหมุดยึดสายเปียโน (Tuning Pins) เพื่อออกแรงหมุนปรับความตึงของสายเปียโนโดยตรง การพยายามใช้ประแจตั้งสายเพื่อปรับแต่งเสียงเปียโนอะคูสติกด้วยตัวเองโดยไม่มีทักษะความชำนาญและเครื่องมือวัดระดับเสียงที่ได้มาตรฐาน ถือเป็นเรื่องที่อันตรายอย่างยิ่ง เนื่องจากสายเปียโนมีความตึงสูงมาก หากหมุนผิดพลาดอาจทำให้สายเปียโนขาดสะบั้นจนก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย หรืออาจทำให้บล็อกไม้หมุดตั้งสาย (Pinblock) เสียหายอย่างรุนแรงจนไม่สามารถยึดสายให้คงระดับเสียงได้อีกต่อไป

ดังนั้น สำหรับผู้เล่นทั่วไปรวมถึงผู้ที่อาศัยอยู่ในคอนโดมิเนียมที่ใช้งานเปียโนเพื่อการฝึกซ้อม หน้าที่หลักของที่จูนเปียโนคือการทำหน้าที่เป็นเครื่องตรวจเช็กความถูกต้องของระดับเสียง เพื่อประเมินสภาพของเปียโนและช่วยในการฝึกซ้อมส่วนตัวเท่านั้น ส่วนการปรับแต่งสายทางกายภาพควรปล่อยให้เป็นหน้าที่ของช่างจูนเปียโนมืออาชีพที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง

เจาะลึกที่จูนเปียโน 3 ประเภท: จุดเด่นและข้อจำกัด

เมื่อเข้าใจบทบาทของเครื่องตรวจจับระดับเสียงแล้ว ต่อไปเราจะมาเจาะลึกที่จูนเปียโนทั้ง 3 ประเภทที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน เพื่อให้คุณสามารถเปรียบเทียบจุดเด่นและข้อจำกัดของแต่ละแบบได้อย่างชัดเจน

ส้อมเสียง (Tuning Fork)

ส้อมเสียงเป็นอุปกรณ์โลหะรูปตัว U ที่ได้รับการออกแบบมาให้สั่นสะเทือนและกำเนิดเสียงที่มีความถี่เฉพาะเจาะจงและบริสุทธิ์อย่างยิ่งเมื่อถูกเคาะ โดยทั่วไปส้อมเสียงมาตรฐานสำหรับดนตรีสากลจะถูกปรับตั้งไว้ที่ความถี่ A440 Hz ซึ่งเป็นระดับเสียงโน้ต ลา (A) มาตรฐานระดับสากลที่ใช้ในการอ้างอิงเสียงของวงออร์เคสตราและเครื่องดนตรีคลาสสิก

จุดเด่น:

• ไม่ต้องใช้แบตเตอรี่หรือพลังงานไฟฟ้าใดๆ ทำให้มีความทนทานสูงและพร้อมใช้งานได้ตลอดเวลา
• ให้คลื่นเสียงที่บริสุทธิ์และเป็นธรรมชาติอย่างแท้จริง ปราศจากการบิดเบือนทางดิจิทัล
• เป็นเครื่องมือที่ยอดเยี่ยมที่สุดสำหรับการฝึกโสตประสาท (Ear Training) ช่วยพัฒนาทักษะการฟังและการเทียบเสียงด้วยหูเปล่าของนักดนตรีให้มีความเฉียบคม

ข้อจำกัด:

• ต้องอาศัยทักษะการฟังขั้นสูงในการเทียบเสียงเปียโนให้ตรงกับเสียงส้อมเสียง ซึ่งอาจยากเกินไปสำหรับมือใหม่
• ใช้งานได้ยากในสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวนภายนอก เนื่องจากเสียงของส้อมเสียงมีความเบาและต้องอาศัยสมาธิในการฟังสูง
• ให้ระดับเสียงอ้างอิงเพียงโน้ตเดียวเท่านั้น (มักจะเป็น A4) ไม่สามารถแสดงผลโน้ตตัวอื่นๆ ในสเกลโครมาติกได้โดยตรง

ที่จูนแบบคลิปและเครื่องจูนอิเล็กทรอนิกส์ (Clip-on & Electronic Tuner)

เครื่องจูนประเภทนี้แบ่งออกเป็นสองรูปแบบย่อย คือเครื่องตั้งสายแบบคลิปหนีบ (Clip-on Tuner) ซึ่งตรวจจับระดับเสียงจากการสั่นสะเทือนทางกายภาพของตัวเครื่องดนตรี และเครื่องตั้งสายอิเล็กทรอนิกส์แบบตั้งโต๊ะ (Standard Electronic Tuner) ที่ตรวจจับเสียงผ่านไมโครโฟนในตัว

จุดเด่น:

• มีหน้าจอแสดงผลแบบ LED หรือ LCD ที่ชัดเจน ช่วยให้ผู้ใช้งานมองเห็นได้ทันทีว่าโน้ตที่เล่นอยู่นั้นตรง คลาดเคลื่อนไปทางสูง หรือต่ำ
• สำหรับแบบคลิปหนีบ จะมีประสิทธิภาพสูงมากในการใช้งานในห้องที่มีเสียงรบกวนภายนอก เนื่องจากตัวเครื่องรับสัญญาณจากการสั่นสะเทือนของเนื้อไม้เปียโนโดยตรง ไม่ได้ผ่านอากาศ
• ใช้งานง่าย เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้นฝึกซ้อมที่ต้องการการตอบสนองที่รวดเร็วและเข้าใจง่าย

ข้อจำกัด:

• จำเป็นต้องใช้พลังงานจากแบตเตอรี่ (เช่น ถ่านกระดุม CR2032 หรือถ่าน AAA) ซึ่งอาจหมดได้ในระหว่างการใช้งาน
• ที่จูนแบบคลิปหนีบอาจหาตำแหน่งหนีบที่เหมาะสมบนตัวถังไม้ที่เรียบและหนาของเปียโนอะคูสติกได้ยาก
• เครื่องจูนโครมาติกทั่วไปในระดับราคาประหยัดมักจะตรวจจับและแยกแยะฮาร์โมนิกที่ซับซ้อนของสายเปียโนเสียงต่ำสุดและสูงสุดได้ไม่แม่นยำนัก

แอปพลิเคชันจูนเสียง (Tuning Apps)

แอปพลิเคชันจูนเสียงเป็นทางเลือกที่ทันสมัยที่สุดในยุคดิจิทัล โดยทำงานผ่านสมาร์ตโฟนหรือแท็บเล็ตทั้งระบบปฏิบัติการ iOS และ Android โดยอาศัยไมโครโฟนที่ติดตั้งมากับตัวเครื่องในการรับสัญญาณเสียง

จุดเด่น:

• มีความสะดวกสบายสูงมาก เนื่องจากผู้ใช้งานส่วนใหญ่มีสมาร์ตโฟนพกพิตัวอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องพกพาอุปกรณ์เพิ่มเติม
• มีฟังก์ชันการทำงานที่หลากหลายและยืดหยุ่นสูง ตั้งแต่การแสดงผลแบบสโตรบ (Strobe) ที่มีความละเอียดและแม่นยำสูง ไปจนถึงการวิเคราะห์สเปกตรัมความถี่และการบันทึกประวัติเสียง
• มีทั้งรูปแบบแอปพลิเคชันฟรีและแอปพลิเคชันระดับมืออาชีพที่มีราคาเข้าถึงได้ง่ายเมื่อเทียบกับเครื่องตั้งสายฮาร์ดแวร์ระดับสูง

ข้อจำกัด:

• ความแม่นยำในการตรวจจับเสียงขึ้นอยู่กับคุณภาพของไมโครโฟนบนสมาร์ตโฟนเครื่องนั้นๆ โดยตรง ซึ่งไมโครโฟนโทรศัพท์ทั่วไปมักถูกออกแบบมาเพื่อจับเสียงพูด ไม่ใช่เสียงเครื่องดนตรีที่มีความถี่กว้าง
• ได้รับผลกระทบจากเสียงรบกวนรอบข้างได้ง่ายมาก หากมีเสียงพัดลม เครื่องปรับอากาศ หรือเสียงพูดคุยในห้อง อาจทำให้การแสดงผลคลาดเคลื่อน
• อาจมีปัญหาเรื่องความหน่วงของสัญญาณ (Latency) ในสมาร์ตโฟนบางรุ่น ทำให้การแสดงผลช้ากว่าเสียงที่กดจริงเล็กน้อย

ตารางเปรียบเทียบ: เลือกที่จูนเสียงตามประเภทเปียโนและระดับทักษะ

เพื่อให้คุณสามารถตัดสินใจเลือกซื้อที่จูนเปียโนได้อย่างรวดเร็วและตรงกับความต้องการ ตารางด้านล่างนี้ได้รวบรวมมิติต่างๆ ในการเปรียบเทียบอุปกรณ์ทั้ง 3 ประเภทไว้อย่างครบถ้วน:

ประเภทที่จูนเปียโน	ความแม่นยำ	ความง่ายในการใช้งาน	ความเหมาะกับเปียโนอะคูสติก	ความเหมาะกับเปียโนดิจิทัล	ระดับทักษะที่แนะนำ
ส้อมเสียง (Tuning Fork)	ปานกลางถึงสูงมาก (ขึ้นอยู่กับหูผู้ฟัง)	ยาก (ต้องอาศัยการฝึกฝนและสมาธิสูง)	ดีเยี่ยม (ใช้สำหรับอ้างอิงเสียงแรก A4)	ต่ำ (ไม่มีความจำเป็นต้องใช้อ้างอิง)	นักดนตรีระดับสูง / ผู้เรียนวิชาหูฟังเสียง
ที่จูนแบบคลิป / อิเล็กทรอนิกส์	ปานกลาง (เพียงพอสำหรับการเช็กทั่วไป)	ง่ายมาก (ดูหน้าจอแสดงผลได้ทันที)	พอใช้ (หนีบยาก ตรวจเช็กได้บางโน้ต)	ดี (ใช้ตรวจเช็กเสียงลำโพงภายนอก)	ผู้เริ่มต้นฝึกซ้อม / ผู้เล่นทั่วไป
แอปพลิเคชันจูนเสียง	สูงถึงสูงมาก (ขึ้นอยู่กับคุณภาพแอป)	ง่ายถึงปานกลาง (มีอินเทอร์เฟซหลากหลาย)	ดีมาก (หากใช้แอปเฉพาะทางเปียโน)	ดีเยี่ยม (สะดวกในการปรับตั้งค่าระบบ)	ทุกระดับทักษะ (เลือกแอปตามความต้องการ)

หมายเหตุ: เครื่องตั้งสายโครมาติกทั่วไป (เช่น เครื่องตั้งสายกีตาร์) เหมาะสำหรับการตรวจเช็กระดับเสียงพื้นฐานเท่านั้น หากต้องการจูนเปียโนอะคูสติกทั้งหลังให้มีความไพเราะและสมบูรณ์แบบ จำเป็นต้องใช้ซอฟต์แวร์เฉพาะทางสำหรับเปียโนที่สามารถคำนวณค่า “ความไม่กลมกลืนของฮาร์โมนิก” (Inharmonicity) และทำการ “จูนแบบยืดขยาย” (Stretch Tuning) เพื่อให้เสียงในแต่ละอ็อกเทฟมีความสอดประสานกันอย่างลงตัว

ข้อควรระวังและแนวทางการตั้งค่าเสียงสำหรับเปียโนแต่ละชนิด

เปียโนแต่ละประเภทมีกลไกการสร้างเสียงและโครงสร้างที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ดังนั้นการใช้งานที่จูนเปียโนและการดูแลรักษาจึงมีข้อจำกัดเฉพาะตัวที่คุณควรทราบเพื่อความปลอดภัยของเครื่องดนตรี

เปียโนอะคูสติก (Acoustic Piano): ขอบเขตความปลอดภัยและการบำรุงรักษา

สำหรับผู้ครอบครองเปียโนอะคูสติก ขอบเขตความปลอดภัยที่สำคัญที่สุดคือการใช้ที่จูนเปียโนเพื่อวัตถุประสงค์ในการ “ตรวจสอบสภาพ” เท่านั้น เช่น การเช็กดูว่าระดับเสียงโดยรวมของเปียโนตกลงไปจากมาตรฐาน A440 Hz หรือไม่ หรือตรวจสอบว่ามีคีย์ใดคีย์หนึ่งที่เพี้ยนโดดออกมาอย่างชัดเจน การลงมือปรับแต่งสายด้วยตัวเองโดยไม่มีความรู้ทางเทคนิคและเครื่องมือเฉพาะทาง อาจทำให้เกิดความเสียหายถาวรต่อหมุดตั้งสายและโครงสร้างไม้ของเปียโน

นอกจากนี้ สภาพภูมิอากาศในประเทศไทยที่มีความชื้นสูงและมีความผันผวนอย่างมากในช่วงฤดูฝน เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระดับเสียงของเปียโนอะคูสติก ความชื้นที่เพิ่มขึ้นจะทำให้ซาวนด์บอร์ดไม้ (Soundboard) ขยายตัวและดันสะพานสาย (Bridge) ให้สูงขึ้น ส่งผลให้สายเปียโนตึงขึ้นและมีระดับเสียงที่สูงขึ้น (Sharp) ในทางกลับกัน เมื่อเปิดเครื่องปรับอากาศเป็นเวลานาน อากาศที่แห้งลงจะทำให้ไม้หดตัวและระดับเสียงต่ำลง (Flat)

แนวทางการบำรุงรักษาที่ถูกต้องเพื่อรักษาความเสถียรของระดับเสียงคือการควบคุมความชื้นในห้องให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสม (ประมาณ 45-55%) โดยการใช้เครื่องลดความชื้น (Dehumidifier) หรือการติดตั้งท่ออุ่นเปียโน (Dampp-Chaser) และควรเรียกช่างจูนเปียโนมืออาชีพมาทำการตั้งสายและปรับแต่งกลไกอย่างน้อยปีละ 1-2 ครั้ง แทนการพยายามปรับตั้งสายด้วยตัวเองเมื่อพบว่าเสียงเริ่มเพี้ยน

เปียโนดิจิทัลและคีย์บอร์ด (Digital Piano & Keyboard): การตั้งค่าระบบ

เปียโนดิจิทัลและคีย์บอร์ดไฟฟ้าสร้างเสียงโดยการเล่นไฟล์เสียงตัวอย่าง (Samples) หรือใช้การจำลองเสียงทางคณิตศาสตร์ (Physical Modeling) ซึ่งหมายความว่าระดับเสียงของเครื่องจะมีความเที่ยงตรงทางคณิตศาสตร์อยู่เสมอและไม่มีวันเพี้ยนหรือตกลงตามสภาพอากาศเหมือนเปียโนจริง

อย่างไรก็ตาม คุณยังสามารถใช้ที่จูนเปียโนหรือแอปพลิเคชันเพื่อตรวจสอบและปรับตั้งค่าระบบภายในของเปียโนดิจิทัลได้ เช่น การตรวจสอบว่าระดับเสียงหลัก (Master Tuning) ของเครื่องถูกตั้งไว้ที่ความถี่ใด (โดยทั่วไปจะตั้งไว้ที่ A4 = 440 Hz แต่อาจมีการปรับเปลี่ยนเป็น 442 Hz เพื่อให้เข้ากับเครื่องดนตรีประเภทเป่าหรือวงออร์เคสตราในบางกรณี) หรือใช้ตรวจสอบความถูกต้องหลังจากที่คุณใช้งานฟังก์ชัน Transpose (การเปลี่ยนคีย์เสียง) เพื่อให้แน่ใจว่าระดับเสียงที่ส่งออกมาตรงกับเครื่องดนตรีชิ้นอื่นที่ร่วมบรรเลง

หากคุณพบว่าระดับเสียงของเปียโนดิจิทัลไม่ตรงกับเครื่องดนตรีชิ้นอื่น ให้ศึกษาคู่มือการใช้งานของเครื่องรุ่นนั้นๆ เพื่อเข้าสู่เมนู “Master Tune” หรือ “Fine Tuning” เพื่อทำการปรับค่าความถี่ให้ตรงตามต้องการ ซึ่งขั้นตอนนี้สามารถทำได้ด้วยตัวเองอย่างปลอดภัยโดยไม่มีความเสี่ยงใดๆ ต่อระบบกลไกของเครื่อง

สรุป: กฎการเลือกที่จูนเสียงให้เหมาะกับคุณ

เพื่อให้ได้อุปกรณ์ที่ตอบโจทย์การใช้งานและคุ้มค่าที่สุด คุณสามารถใช้เกณฑ์การตัดสินใจตามเงื่อนไขต่อไปนี้ในการเลือกซื้อที่จูนเปียโน:

• เลือกส้อมเสียง หากคุณ: เป็นนักดนตรีระดับสูง นักเรียนวิชาดนตรีคลาสสิก หรือผู้ที่ต้องการฝึกฝนทักษะการฟังเสียง (Ear Training) อย่างจริงจัง และต้องการอุปกรณ์อ้างอิงระดับเสียงที่บริสุทธิ์ แม่นยำตลอดกาล โดยไม่ต้องพึ่งพาแบตเตอรี่หรือซอฟต์แวร์ใดๆ
• เลือกที่จูนแบบคลิป/อิเล็กทรอนิกส์ หากคุณ: ต้องการความสะดวกรวดเร็วในการตรวจเช็กระดับเสียงในชีวิตประจำวัน มักจะฝึกซ้อมในห้องที่มีเสียงรบกวนภายนอก และต้องการหน้าจอแสดงผลที่เข้าใจง่ายเพื่อการตรวจสอบอย่างรวดเร็วก่อนเริ่มซ้อม
• เลือกแอปพลิเคชัน หากคุณ: ต้องการเครื่องมือที่ประหยัด ใช้งานได้หลากหลาย มีฟังก์ชันการวิเคราะห์ระดับเสียงที่ละเอียด และต้องการใช้ตรวจเช็กระดับเสียงเปียโนอะคูสติกหรือปรับตั้งค่าระบบของเปียโนดิจิทัลภายในห้องซ้อมที่เงียบสงบ
• ตรวจสอบก่อนเสมอ หากคุณ: กำลังมีความคิดที่จะลงมือตั้งสายเปียโนอะคูสติกด้วยตัวเอง (ข้อแนะนำที่ปลอดภัยที่สุดคือ: ให้หยุดการกระทำนั้นทันที และทำการติดต่อช่างจูนเปียโนมืออาชีพที่มีใบรับรองและเครื่องมือที่ได้มาตรฐานเข้ามาดำเนินการ เพื่อป้องกันความเสียหายร้ายแรงที่อาจเกิดขึ้นกับเปียโนของคุณ)

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เปียโนดิจิทัลจำเป็นต้องจูนเสียงเหมือนเปียโนจริงหรือไม่?

เปียโนดิจิทัลไม่จำเป็นต้องได้รับการจูนเสียงทางกลไกเหมือนเปียโนอะคูสติก เนื่องจากเปียโนดิจิทัลไม่มีสายเปียโนและหมุดตั้งสายที่ต้องปรับความตึง ระดับเสียงของเปียโนดิจิทัลถูกกำหนดมาอย่างคงที่จากโรงงานผ่านระบบดิจิทัล อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้งานอาจจำเป็นต้องปรับตั้งค่าระดับเสียงหลัก (Master Tuning) ผ่านเมนูภายในเครื่องเฉพาะในกรณีที่ต้องการให้ระดับเสียงของเปียโนดิจิทัลตรงกับเครื่องดนตรีชิ้นอื่นที่มีการเบี่ยงเบนของระดับเสียงเท่านั้น

ทำไมที่จูนกีตาร์ทั่วไปถึงใช้จูนเปียโนอะคูสติกได้ไม่สมบูรณ์แบบ?

ที่จูนกีตาร์ทั่วไปหรือเครื่องตั้งสายโครมาติกขั้นพื้นฐานไม่สามารถนำมาใช้ตั้งสายเปียโนอะคูสติกทั้งหลังให้สมบูรณ์แบบได้ เนื่องจากเปียโนมีคุณสมบัติทางฟิสิกส์ที่เรียกว่า “ความไม่กลมกลืนของฮาร์โมนิก” (Inharmonicity) ซึ่งเกิดจากความหนาและความแข็งเกร็งของสายเปียโนโลหะ ทำให้เสียงโอเวอร์โทน (Overtones) สูงกว่าความถี่ทางคณิตศาสตร์จริง ช่างจูนเปียโนจึงต้องใช้วิธี “การจูนแบบยืดขยาย” (Stretch Tuning) โดยจูนเสียงต่ำให้ต่ำกว่าปกติเล็กน้อย และจูนเสียงสูงให้สูงกว่าปกติเล็กน้อย เพื่อให้เสียงที่หูมนุษย์ได้ยินมีความกลมกลืน ซึ่งเครื่องตั้งสายทั่วไปไม่สามารถคำนวณค่าการยืดขยายที่ซับซ้อนนี้ได้ จำเป็นต้องใช้ซอฟต์แวร์หรือแอปพลิเคชันสำหรับเปียโนโดยเฉพาะเท่านั้น