การใช้ จูนเนอร์กีตาร์ อย่างถูกต้องเป็นทักษะพื้นฐานที่สำคัญที่สุดสำหรับผู้เริ่มต้นเล่นดนตรี เพราะเครื่องดนตรีที่เสียงเพี้ยนไม่เพียงแต่จะทำให้การฝึกซ้อมไม่ได้ประสิทธิภาพ แต่ยังส่งผลเสียต่อการฝึกประสาทสัมผัสการรับรู้ระดับเสียงอีกด้วย การตั้งสายกีตาร์ให้ตรงตามมาตรฐานสากลสามารถทำได้ง่ายๆ ด้วยการเปิดใช้งานอุปกรณ์จูนเนอร์ ปรับตั้งค่าความถี่มาตรฐาน เลือกโหมดการทำงานให้ตรงกับประเภทเครื่องดนตรี จากนั้นจึงค่อยๆ ดีดสายทีละสายและปรับหมุนลูกบิดจนกระทั่งเข็มวัดระดับเสียงชี้ตรงกึ่งกลางหน้าจออย่างเสถียร
ทำความรู้จักจูนเนอร์กีตาร์และการเตรียมตัวก่อนเริ่ม
ก่อนที่จะเริ่มจูนสาย สิ่งแรกที่ต้องทำความเข้าใจคือประเภทของจูนเนอร์ที่คุณเลือกใช้งาน ซึ่งในปัจจุบันมีรูปแบบหลักๆ ที่ได้รับความนิยมอยู่สามประเภท ได้แก่ จูนเนอร์แบบคลิปหนีบ (Clip-on Tuner) ที่ใช้หนีบเข้ากับส่วนหัวของกีตาร์เพื่อจับแรงสั่นสะเทือน จูนเนอร์แบบเหยียบ (Pedal Tuner) สำหรับต่อพ่วงสายแจ็คสัญญาณ และจูนเนอร์แบบแอปพลิเคชันบนสมาร์ตโฟนที่ใช้ไมโครโฟนในการรับเสียง
เมื่อเลือกอุปกรณ์ได้แล้ว ให้ตรวจสอบการตั้งค่าความถี่อ้างอิงบนหน้าจอ โดยมาตรฐานสากลสำหรับการจูนเสียงดนตรีทั่วไปจะอยู่ที่ความถี่ A4 = 440Hz เสมอ จากนั้นให้เลือกโหมดการทำงานของจูนเนอร์ไปที่โหมดกีตาร์ ซึ่งมักจะแสดงผลด้วยตัวอักษร “G” (Guitar) เพื่อให้ตัวเครื่องแสดงผลระบุหมายเลขสายและตัวโน้ตได้อย่างแม่นยำ ป้องกันการสับสนเมื่อเทียบกับโหมด Chromatic หรือ “C” ที่จะแสดงตัวโน้ตดิบตามจริงเท่านั้น
สินค้าที่กล่าวถึงในคู่มือนี้
ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบราคาล่าสุดในหน้าสินค้า
ขั้นตอนสุดท้ายในการเตรียมตัวคือการตรวจสอบความเชื่อมโยงของสายกีตาร์ ให้คุณไล่สายตาจากสะพานสายพาดผ่านคอกีตาร์ขึ้นไปจนถึงแกนลูกบิดบนหัวกีตาร์ เพื่อให้มั่นใจว่ามือของคุณจับลูกบิดที่ควบคุมสายนั้นอยู่จริงๆ การตรวจสอบนี้จะช่วยป้องกันอุบัติเหตุจากการหมุนลูกบิดผิดตัว ซึ่งมักทำให้สายตึงเกินไปจนขาดหรือทำให้โครงสร้างคอกีตาร์ได้รับความเสียหาย
ขั้นตอนการจูนสายกีตาร์มาตรฐานทีละสาย
การตั้งสายกีตาร์มาตรฐาน (Standard Tuning) จะเริ่มไล่จากสายที่หนาที่สุดซึ่งอยู่ด้านบนสุด (สาย 6) ลงไปจนถึงสายที่บางที่สุดซึ่งอยู่ด้านล่างสุด (สาย 1) โดยคุณต้องจดจำตัวโน้ตประจำสายทั้ง 6 สายให้ขึ้นใจดังนี้
- สาย 6 (หนาที่สุด): ตัวโน้ต E (ต่ำ)
- สาย 5: ตัวโน้ต A
- สาย 4: ตัวโน้ต D
- สาย 3: ตัวโน้ต G
- สาย 2: ตัวโน้ต B
- สาย 1 (บางที่สุด): ตัวโน้ต E (สูง)
ในการดีดสายเพื่อส่งสัญญาณไปยังจูนเนอร์ ให้ใช้นิ้วหรือปิ๊กดีดสายที่ต้องการจูนเพียงครั้งเดียวด้วยน้ำหนักที่พอดีและสม่ำเสมอ ปล่อยให้สายสั่นสะเทือนยาวต่อเนื่องเพื่อให้จูนเนอร์ได้รับคลื่นความถี่ที่เสถียรและประมวลผลได้อย่างแม่นยำ หลีกเลี่ยงการดีดสายซ้ำๆ ถี่ๆ หรือดีดแรงเกินไป เพราะจะทำให้แรงสั่นสะเทือนแกว่งจนเข็มวัดบนหน้าจอส่ายไปมาทำให้อ่านค่าได้ยาก
เมื่อดีดสายแล้ว ให้สังเกตการแสดงผลบนหน้าจอจูนเนอร์เพื่อปรับทิศทางการหมุนลูกบิด หากเข็มวัดเอียงไปทางซ้ายมือแสดงว่าเสียงต่ำเกินไป (Flat) ให้ค่อยๆ หมุนลูกบิดเพื่อขึงสายให้ตึงขึ้น หากเข็มวัดเอียงไปทางขวามือแสดงว่าเสียงสูงเกินไป (Sharp) ให้หมุนลูกบิดเพื่อคลายสายให้อ่อนลง โดยเป้าหมายคือการปรับให้เข็มชี้ตรงกึ่งกลางพอดี ซึ่งหน้าจอมักจะเปลี่ยนเป็นไฟสีเขียวเพื่อแสดงว่าเสียงตรงคีย์แล้ว
เคล็ดลับสำคัญเพื่อความปลอดภัยและความเสถียรของสายคือการจูนจากเสียงต่ำขึ้นไปหาเสียงสูงเสมอ หากพบว่าสายตึงเกินไปจนเสียงสูงกว่าโน้ตเป้าหมาย ให้คลายสายลงไปจนเสียงต่ำกว่าโน้ตนั้นเล็กน้อยก่อน จากนั้นจึงค่อยๆ หมุนตึงขึ้นมาหาโน้ตที่ถูกต้อง วิธีนี้จะช่วยลดแรงเสียดทานที่นัท (Nut) และหย่อง ทำให้สายกีตาร์ล็อกตำแหน่งได้แน่นหนาและไม่หย่อนคีย์ง่ายในระหว่างการเล่น
สำหรับสายที่ 1 และสายที่ 2 ซึ่งมีความบอบบางและขาดได้ง่ายที่สุด ควรเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษขณะปรับตั้งสาย โดยเฉพาะเมื่อใส่สายชุดใหม่ที่ยังไม่เคยผ่านแรงดึง ให้ค่อยๆ หมุนลูกบิดทีละน้อยและคอยสังเกตหน้าจอจูนเนอร์อย่างละเอียด ห้ามหมุนกระชากหรือดึงสายอย่างรวดเร็วเพื่อป้องกันอันตรายจากสายขาดดีดใส่ใบหน้าหรือดวงตา
ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้ไขขณะใช้จูนเนอร์
หากคุณพบปัญหาจูนเนอร์ไม่ยอมตอบสนองหรือเข็มวัดแกว่งไปมาอย่างรวดเร็ว ให้ตรวจสอบตำแหน่งการติดตั้งจูนเนอร์แบบคลิปหนีบก่อน โดยขยับให้ตัวหนีบสัมผัสกับเนื้อไม้บริเวณปลายหัวกีตาร์อย่างมั่นคง หากใช้แอปพลิเคชันบนสมาร์ตโฟน ให้พยายามย้ายไปตั้งสายในห้องที่เงียบสงบ ไม่มีเสียงลมจากพัดลมหรือเครื่องปรับอากาศรบกวน และใช้มืออีกข้างช่วยอุดสายเส้นอื่นๆ ที่ไม่ได้จูนไว้ เพื่อไม่ให้เกิดแรงสั่นสะเทือนสะท้อนไปรบกวนการทำงานของจูนเนอร์
ในกรณีที่คุณจูนสายจนเข็มชี้ตรงกลางหน้าจอทุกสายแล้ว แต่เมื่อลองกดเล่นคอร์ดพื้นฐานกลับรู้สึกว่าเสียงยังเพี้ยนอยู่ ปัญหานี้มักเกิดจากสายกีตาร์ที่เก่าและเสื่อมสภาพจนสูญเสียความยืดหยุ่น ทำให้ไม่สามารถรักษาความเสถียรของระดับเสียงได้ หรืออาจเกิดจากปัญหาอินโทเนชัน (Intonation) ของตัวกีตาร์เอง ซึ่งโครงสร้างคอหรือสะพานสายอาจคลาดเคลื่อนจนต้องส่งให้ช่างผู้เชี่ยวชาญปรับตั้งค่าใหม่
อีกหนึ่งปัญหาที่พบบ่อยคือจูนเนอร์แสดงตัวโน้ตผิดสาย เช่น ดีดสาย 6 แต่หน้าจอกลับขึ้นเป็นตัวโน้ตอื่นที่ไม่ใช่ E ปัญหานี้มักเกิดจากการที่สายกีตาร์หย่อนหรือตึงเกินไปจนข้ามช่วงอ็อกเทฟ (Octave) วิธีแก้ไขคือให้ใช้นิ้วลองกดเช็กความตึงของสาย หากรู้สึกว่าสายหย่อนมาก ให้ค่อยๆ หมุนตึงขึ้นจนกระทั่งตัวอักษรบนหน้าจอเปลี่ยนมาใกล้เคียงกับโน้ตเป้าหมาย แล้วจึงเริ่มจูนอย่างละเอียดอีกครั้ง
การดูแลรักษาสายกีตาร์และจูนเนอร์ให้ใช้งานได้นาน
สภาพภูมิอากาศในประเทศไทยที่มีทั้งความร้อนชื้นสูงและฤดูฝนที่เหนอะหนะ เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้สายกีตาร์เกิดสนิมและเสื่อมสภาพอย่างรวดเร็ว ดังนั้น หลังจากการเล่นกีตาร์ทุกครั้ง ควรใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์แห้งและสะอาดเช็ดรูดไปตามสายกีตาร์ทีละสายเพื่อขจัดคราบเหงื่อ น้ำมันจากนิ้วมือ และความชื้นสะสม วิธีนี้จะช่วยยืดอายุการใช้งานของสายและรักษาน้ำเสียงให้ใสกระจ่างได้ยาวนานขึ้น
สำหรับจูนเนอร์ประเภทคลิปหนีบที่ทำงานด้วยแบตเตอรี่กระดุม หากคุณคาดว่าจะไม่ได้ใช้งานอุปกรณ์เป็นเวลานานหลายสัปดาห์ แนะนำให้ถอดก้อนถ่านออกจากตัวเครื่องเก็บไว้ต่างหาก เพื่อป้องกันความเสียหายจากสารเคมีในถ่านรั่วซึม ซึ่งอาจกัดกร่อนแผงวงจรภายในจนจูนเนอร์ชำรุดเสียหายใช้งานไม่ได้อีกต่อไป
นอกจากนี้ ควรเก็บรักษากีตาร์และจูนเนอร์ไว้ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม หลีกเลี่ยงการวางอุปกรณ์ทิ้งไว้ในรถยนต์ที่จอดตากแดดจัด หรือในห้องที่อับชื้นแฉะ เพราะความร้อนสะสมที่สูงเกินไปอาจทำให้พลาสติกของจูนเนอร์กรอบแตก หน้าจอแสดงผลเสื่อมสภาพ และยังส่งผลให้กาวของตัวกีตาร์เสื่อมสภาพจนโครงสร้างเสียหายได้เช่นกัน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ควรจูนสายกีตาร์บ่อยแค่ไหน
แนะนำให้จูนสายกีตาร์ทุกครั้งก่อนเริ่มฝึกซ้อมหรือเล่นดนตรี เนื่องจากแรงตึงของสายสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาตามอุณหภูมิและความชื้นของห้อง โดยเฉพาะในประเทศไทยที่มีการเปิดเครื่องปรับอากาศสลับกับอากาศร้อนภายนอก นอกจากนี้ หากคุณเพิ่งเปลี่ยนสายกีตาร์ชุดใหม่ สายจะยังยืดตัวไม่คงที่ จึงจำเป็นต้องจูนสายซ้ำบ่อยๆ ในช่วง 2-3 วันแรก
จูนเนอร์แบบคลิปกับแบบแอปพลิเคชันต่างกันอย่างไร
จูนเนอร์แบบคลิปหนีบจะตรวจจับการสั่นสะเทือนผ่านเนื้อไม้ของกีตาร์โดยตรง ทำให้มีความแม่นยำสูงและสามารถใช้งานในสถานที่ที่มีเสียงดังรบกวนได้ดีเยี่ยม ส่วนจูนเนอร์แบบแอปพลิเคชันบนสมาร์ตโฟนจะทำงานผ่านไมโครโฟนเพื่อรับคลื่นเสียงในอากาศ ซึ่งมีความสะดวกสบายในการใช้งานโดยไม่ต้องพกพาอุปกรณ์เพิ่ม แต่มีข้อจำกัดอย่างมากหากใช้งานในบริเวณที่มีเสียงจอแจหรือมีลมพัดแรง
พูดคุยกับชุมชน
แบ่งปันประสบการณ์หรือถามคำถาม ความคิดเห็นจะได้รับการตรวจสอบก่อนเผยแพร่